SỨ NHA KHOA - PHẦN III: LỰA CHỌN SỨ CHO MÃO RĂNG CHỊU LỰC, CẦN CẨU NHÀ CAO TẦNG

 

SỨ NHA KHOA

 

PHẦN 3: LỰA CHỌN SỨ CHO MÃO RĂNG CHỊU LỰC - CẦN CẨU NHÀ CAO TẦNG

 

 

Khi quyết định đặt một phục hồi vào miệng, bất cứ nha sỹ nào cũng đều biết rằng: Chiếc cần cẩu mong manh này sẽ phải tải một lực rất lớn, theo mọi phương, với nhịp điệu bất thường. Nhưng bệnh nhân cần một phục hồi đáp ứng chức năng nhưng phải có màu giống răng! Vật liệu sứ chắc chắn là một chọn lựa tốt. 

 

 

Trong khoảng bảy mươi năm gần đây, tức khoảng thập niên năm mươi thế kỷ trước, nha khoa đã trải qua những biến động lớn về triết lý điều trị, khuynh hướng điều trị, kỹ thuật điều trị…..tất cả đều do sự biến động lớn từ lối sống cộng đồng. Vốn là một ngành dịch vụ, nha khoa luôn là ngành bám sát nhất nhu cầu xã hội, do đó, cũng là ngành tiến triển nhanh nhất, ứng dụng nhanh nhất và đa dạng dịch vụ nhất trong các ngành về sức khoẻ. Khi ngành chăm sóc răng miệng đã làm giảm tỷ lệ sâu răng đáng kể, các nhà quản lý sức khoẻ mong rằng tỷ lệ hư hại răng sẽ giảm. Thực tế không phải vậy, những tổn thương không phải sâu răng đã tăng lên và tỷ lệ răng bị hư hại cũng không hề giảm như mong đợi. Và ngày nay, mất chất trên răng đã chia làm hai loại chính: Mất chất do sâu và mất chất không do sâu răng. 

 

 (Nguồn hình ảnh: www.for.org)

 

 

Có sự khác biệt nào về phân loại này trong phục hình hay không? Có. Đó chính là những tổn thương sâu răng đã huỷ hoại ngà răng đáng kể làm mất đi lớp đệm mềm dẻo để bên dưới men răng rất cứng. Những phục hồi mất chất cho tổn thương do sâu răng cần phải hiểu rằng: Chưa có một vật liệu nào đủ tính chất thay thế được ngà răng. Do đó, những tổn thương mất chất ngà vẫn đang là thách thức lớn nhất, mà hiện nay, ngành phục hồi chỉ có thể làm tốt nhất có thể bằng cách gia tăng độ chịu lực của vật liệu thay thế men.  

 

(Nguồn hình ảnh: Spear Education)

 

Ý thức được ngà là lớp đệm chịu lực rất tốt, những tổn thương không sâu răng, không phá huỷ ngà đã được nghiêm túc xem xét lại. Khuynh hướng bảo vệ ngà, dán vật liệu sứ - độ cứng bằng men -  vào ngà đang ngày càng phổ biến. Những loại hình inlay, onlay, overlay đang trở lại cùng với lithium disilicate và cement resin có silane chính là lựa chọn tốt nhất cho những mất chất không hoặc ít tổn thương ngà. 

 

 

Tuy nhiên, một tỷ lệ không nhỏ những mất chất tổn thương ngà vẫn hằng ngày là loại hình điều trị mà nha sỹ gặp nhiều nhất. Thông thường, những tổn thương ngà nặng nề và nguy cơ tuỷ cần một loại hình điều trị “mà năm năm tới tôi không phải nghĩ đến chiếc răng đó nữa nghe bác sỹ, tôi bận lắm, không có thời gian đi làm răng” sẽ phải có một điều trị triệt để và bền. Tuỳ theo bệnh cảnh lâm sàng mà nha sỹ có quyết định nội nha hay không. Rằng thì không nội nha, bảo tồn ngà đồng nghĩa với những chỉ định inlay, onlay, overlay sẽ là, còn rằng thì phải nội nha đồng nghĩa với một chiếc mão răng sẽ là. 

 

 

Khi chỉ định mão răng, trong bối cảnh một chiếc răng cối thực hiện chức năng mỗi ngày, sẽ trở nên bối rối với tình trạng tài chính của bệnh nhân. Một mão sườn kim loại, mão sườn zirconia hay mão nguyên khối zirconia, lithium disilicate đều có thể là một trong những chỉ định cho những tổn thương mất chất phải làm mão. Những tổn thương mất chất trên răng phải nội nha, sau khi mài, vẫn còn phần lớn ngà răng thì vật liệu đặt lên có độ bền uốn như men là đủ. Trong trường hợp này, lithium disilicate nguyên khối xem ra là một chỉ định vừa phải về độ bền, rất đẹp về thẩm mỹ. Tuy nhiên, tuỳ tình hình tài chính và thời gian, bệnh nhân hoàn toàn có thể lựa chọn sứ sườn kim loại hay sườn zirconia. Lưu ý, nếu không phải là phục hồi sứ nguyên khối thì có nghĩa là phải đắp từng lớp lên sườn, nguy cơ vỡ sứ do tách lớp ở những vùng chịu lực vói sẽ là nguy cơ đáng lưu tâm. Để hạn chế nguy cơ này những phục hồi sứ đắp cần có đường hoàn tất sâu - bờ vai, bờ cong nặng - để làm thành kháng lực. Quan điểm đường hoàn tất sâu từ lâu đã bị hiểu nhầm là chỉ để phục vụ thẩm mỹ chứ không phải để tạo thành kháng lực.  

 

(Nguồn hình ảnh: www.for.org)

 

 

 

Để đánh giá một mão răng phải chịu lực đến độ nào cần phải xem xét sức nhai của bệnh nhân tại vùng trên chính răng phục hồi đó, bao gồm, thói quen ăn nhai và khả năng thực hiện chức năng của răng đối diện răng cần phục hồi. 

 

 

Bất chấp là mão cho răng sau, nhưng nếu chỉ định sứ toàn sứ thẩm mỹ - mão nguyên khối - thì đừng bao giờ bỏ qua bước so màu cùi răng, nếu không muốn bệnh nhân than phiền rằng mão răng xám quá. 

 

 

Khi chỉ định mão nguyên khối cần xem xét vật liệu và kỹ thuật chế tác. Zirconia và CAD/CAM đã từng có màn trình diễn rất đáng xem. Nhưng ngày nay, trên sân khấu, đã có thêm nàng kiều lithium disilicate ép - cho màu đẹp và độ cứng hơi cao hơn men một chút, nên không làm mòn răng đối diện và cũng không gây quá khó khăn cho việc mài chỉnh khớp. 

 

 

Tóm lại: Những mất chất không/ít tổn thường ngà thường chỉ cần phục hồi bằng lớp sứ có độ bền uốn vừa phải kết hợp với cement dán hai chiều - vừa dán vào mô răng, vừa dán vào vật liệu phục hồi. Loại hình hay gặp này là inlay, onlay, overlay, mão nguyên khối lithium disilicate. Những mất chất tổn thương ngà trầm trọng phải nội nha thì cần đánh giá phần men răng còn lại nếu đủ khả năng chịu lực thì mão sứ nguyên khối sẽ mang đến thẩm mỹ và sự hài lòng của bệnh nhân. Nhưng nếu phần men còn lại cần sự hỗ trợ của chốt/tái tạo cùi thì mão răng có sườn kim loại/zirconia nên được thực hiện với cùi răng có đường hoàn tất sâu đủ chịu lực. Sức nhai của răng đối diện là một đánh giá quan trọng trong chỉ định, cũng như đừng quên bước so màu cùi răng để tránh bị than phiền về thẩm mỹ. 

 

 

Tác giả: Bs. Võ Phú Cường

 

Tìm hiểu thêm về khoá học SSP Module II - Chinh Phục Không Gian Mão Răng

 


Bạn có thể dành chút thời gian đánh giá bài viết này được không? Ý kiến của bạn sẽ giúp SSP mang lại những bài viết tốt hơn tới bạn.

Đánh giá: 4.5 - tổng số: 4 đánh giá

Những bài viết liên quan

Liên hệ SSP

  • Address: 968 Đường 3 tháng 2, Hồ Chí Minh, Việt Nam

  • Phone: (+84) 125 7402339

  • Email: sspprogram@yseminar.vn

Theo dõi SSP