SỨ NHA KHOA - PHẦN I: LITHIUM DISILICATE, ZIRCONIA CÓ THỂ LÀ DẤU CHẤM CÂU CUỐI CÙNG

 

 

SỨ NHA KHOA

 

PHẦN I: LITHIUM DISILICATE, ZIRCONIA CÓ THỂ LÀ DẤU CHẤM CÂU CUỐI CÙNG

 

 

Từ lâu các ngành gia dụng và công nghiệp đã sử dụng sứ như là một vật liệu cách nhiệt, cách điện, trơ hoá học. Những dòng sứ thường này phổ biến đến nỗi trong tâm trí mỗi người không thấy có gì khác lạ, trừ khi phải ngắm nhìn những chiếc bình sứ, những lọ hoa long lanh sắc màu của sứ cao cấp, loại sứ mà được gán cho mỹ từ là sứ mỹ thuật, sứ trang trí, sứ trang sức…..


Những dòng sứ gia dụng, công nghiệp được nung từ khoáng tự nhiên không làm thoả mãn các yêu cầu thẩm mỹ, nên các dòng sứ mỹ thuật được ra đời bằng phương pháp tổng hợp để có thể có những đặc tính thẩm mỹ, cơ học, hoá học …mong muốn. Và sứ nha khoa bắt nguồn từ dòng sứ cao cấp này. 

 

 

Những chiếc răng bọc vàng, bạc từng một thời phổ biến đã được thay bằng những chiếc răng sứ feldspathic (hay còn gọi là sứ trường thạch, có cấu trúc vô định hình - KAlSi3O8 – NaAlSi3O8 – CaAl2Si2O8) long lanh nhưng quá trong và vô cùng mong manh khi độ bền uốn chỉ có 60MPa!!! Sứ nha khoa mới sinh ra đã phải đứng trước một tương lai ảm đạm.

 

 

 

 

Những nhà chế tạo muốn một loại sứ có màu hơn, ngà hơn. Họ đem nghiền những hạt thuỷ tinh màu có nhiệt độ nóng chảy cao hơn feldspathic trộn vào feldspathic để tạo ra leucite ceramic (KAlSi2O6 ). Do hạt độn cũng chính là thủy tinh (vô định hình) nên leucite ceramic vẫn chưa có tinh thể trong cấu trúc, điều này chỉ làm tăng độ bền uốn cao hơn feldspathic một chút thôi (80MPa - 140MPa). Nhưng rõ ràng màu sắc đã được hoàn thiện. Niềm tin bắt đầu được củng cố khi chỉ còn tìm cách làm cho sứ thẩm mỹ được bền hơn mà thôi.

 

 

Không khó để các nhà chế tạo sứ nhận thấy rằng cấu trúc vô định hình không mang đến một độ bền uốn mong muốn, nên cần phải có tinh thể trong cấu trúc sứ, vì tinh thể được hình thành từ cấu trúc phân tử. Các phân tử mang điện tích cấu tạo nên tinh thể và tinh thể cũng mang điện tích. Các tinh thể này lại kết tập với nhau tạo thành từng thớ hay bó tinh thể. Sự sắp xếp các thớ tinh thể tạo nên cấu trúc vi thể của sứ gồm hai pha: Pha tinh thể được trộn vào trong pha thuỷ tinh vô định hình làm nên các đặc tính quang học, cơ học, hoá học của từng loại sứ. 

 

 

Dòng sứ tinh thể đầu tiên chính là sứ leucite gia cường - Leucite-Reinforced Ceramic - nhờ tăng thành phần Nhôm lên đến 50% để cho pha tinh thể chiếm 35% - 45% thể tích. Độ phủ của các loại phục hình sứ như laminate, inlay/onlay, mão sứ kim loại bắt đầu tăng lên vì leucite gia cường có độ bền uốn khá cao 120MPa - 180MPa. Sự chấp nhận sứ như là một vật liệu nha khoa đáng tin cậy bắt đầu từ đây. Nhưng gãy vỡ sứ càng lúc càng tăng theo đà sử dụng. Và dấu chấm câu chưa thể dừng để kết thúc quá trình tìm kiếm vật liệu đủ sức chịu lực nhưng phải phù hợp thẩm mỹ.

  

 

 

 

Đích đến có thể phải là một dòng sứ có độ bền uốn đạt được trên 288MPa là độ bền uốn của men được nâng đỡ bởi ngà. Các nhà chế tác hiểu rằng cần phải giảm thể tích pha vô định hình (pha thuỷ tinh) và tăng thể tích pha tinh thể. Rồi chuyện đến phải đến Lithium Disilicate Ceramic - Li2Si2O- đã được trình làng. Pha tinh thể chiếm tới hơn 70% làm cho độ bền uốn đạt tới 360MPa  - 400MPa hơn cả men răng. Nếu như các dòng sứ trước chưa thể làm cầu răng thì lithium disilicate có thể chỉ định cho cầu răng trước và răng cối nhỏ. Lithium disilicate vẫn có pha thuỷ tinh nên trong trẻo, thẩm mỹ….trong khi độ bền uốn đã đạt yêu cầu. Dấu chấm câu có lẽ nên đặt để kết thúc câu chuyện ở đây. 

 

 

Nhu cầu phục hồi cho những khoảng mất răng vô cùng lớn, điều đó cũng đồng nghĩa cần có một vật liệu cứng hơn nữa để làm sườn cho cầu răng. Thế là những dòng Glass-Infiltrated Ceramic đã xuất hiện với đa dạng độ bền uốn làm rộng rãi mức độ chỉ định. 

 

 

 

 

Nhưng những khoảng mất răng vẫn đang thách thức một vật liệu sứ thẩm mỹ nào có thể thay thế được sườn kim loại cầu răng. Sườn kim loại tuy làm cho màu sứ vùng cổ răng trở nên rất đục nhưng đủ cứng chắc để chịu được lực nhai. Có lẽ không còn cách nào khác để tăng độ bền uốn của sứ lên cao bằng cách loại bỏ pha thuỷ tinh. Vậy là sứ oxide ra đời, một loại sứ chỉ toàn oxide nhôm hay oxide zirconium mà không có thuỷ tinh. 

 

 

 

 

Với độ bền uốn lên đến 1400MPa. Zirconia đã đáp ứng được yêu cầu làm sườn cho cầu răng. 

 

 

Cho đến nay, hai yêu cầu chính của sứ là thẩm mỹ và cứng chắc đã đạt được bằng cách thay đổi cấu trúc vi thể của sứ. Điều này đã làm thay đổi sâu sắc thẩm mỹ nha khoa. Những nhà lâm sàng và những nhà chế tạo đang trong cuộc chiến phân định loại sứ nào thì thích hợp cho thực thể lâm sàng nào. Với hàng trăm thương hiệu sứ trên thị trường được tung ra từ các nhà chế tạo đã đẩy những nhà lâm sàng vào mê cung lựa chọn sứ. Trong khi, lẽ ra, những nhà lâm sàng phải là người hiểu rõ về sứ nhất. Vì không ai khác hơn chính họ, mới là người mang đến cho phục hình sứ khả năng chịu lực và vẻ đẹp thẩm mỹ. 

 

 

Những phần tiếp theo sẽ nói về các phân loại, các đặc tính cơ học, quang học, hoá học liên quan đến chỉ định từng loại sứ. 

 

 

Tác giả: Bs. Võ Phú Cường

 

 

Đón xem phần 2: Chọn lựa sứ cho vùng thẩm mỹ - Màn đu dây qua suối

 

 

 

Cùng SSP Module III khai phá ma trận những chỉ định thiết kế cầu răng đằng sau những chiếc cầu răng bị gãy

 

Bạn có thể dành chút thời gian đánh giá bài viết này được không? Ý kiến của bạn sẽ giúp SSP mang lại những bài viết tốt hơn tới bạn.

Đánh giá: 4.2 - tổng số: 5 đánh giá

Những bài viết liên quan

08 Jan

SỨ NHA KHOA - PHẦN III: LỰA CHỌN SỨ CHO MÃO RĂNG CHỊU LỰC, CẦN CẨU NHÀ CAO TẦNG

Khi quyết định đặt một phục hồi vào miệng, bất cứ nha sỹ nào cũng đều biết rằng: Chiếc cần cẩu mong manh này sẽ phải tải một lực rất lớn, theo mọi phương, với nhịp điệu bất thường. Nhưng bệnh nhân cần một phục hồi đáp ứng chức năng nhưng phải có màu giống răng! Vật liệu sứ chắc chắn là một chọn lựa tốt.   Xem thêm

Liên hệ SSP

  • Address: 968 Đường 3 tháng 2, Hồ Chí Minh, Việt Nam

  • Phone: (+84) 125 7402339

  • Email: sspprogram@yseminar.vn

Theo dõi SSP